Արխիվ | "Թերթեր" կատեգորիա

Մուսալեռան հաղթական հերոսամարտի 96-ամյակը

96th Anniversary of the Heroic Battle of Musa Dagh

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ՏՈՆԴ, ՄՈՒՍԱԼԵՌՑԻ:

Լրացավ Մուսալեռան հաղթական հերոսամարտի 96-ամյակը: Իրադարձություն, որը մեծ տոն է ոչ միայն մուսալեռցիների, այլև ողջ հայության համար: Դեռ շաբաթ օրվանից` սեպտեմբերի 17-ին, մարդկանց մեծ հոսք էր սկսվել դեպի Մուսալեռան հուշահամալիր: Ամենուր տիրում էր ջերմ և տոնական տրամադրություն. երիտասարդները ճամբարներ էին հիմնում, Հայրենակցական միության անդամները կատարում էին նախապատրաստական աշխատանքներ: Երեկոյան արդեն հուշարձանի շրջակայքը շատ մարդաշատ էր: Դեռ հեռվից լսվում էին Մուսալեռան թմբուկի ու զուռնայի ոգեշնչող հնչյունները:

Chambar himnelisEritasardakan tevi chambary

Մինչ ներկաները շուրջպար էին բռնել, պարում ու երգում էին, հարիսայատանը արդեն սկսվել էր ավանդական հարիսայի պատրաստման բարդ գործընթացը: Խորհրդանշական 96 կաթսաների տակ վառվում էր կրակը, որը շարունակվեց մինչև առավոտ:

96-amyak

Ավելի ուշ վառվեց մեծ խարույկ, որի շուրջ թմբուկի ուժգին հարվածների տակ շրջան կազմեցին հարյուրավոր մուսալեռցիներ և ուղղակի այցելուներ: Երգն ու պարը ուղեկցվեցին հրավառությամբ:

Kharuyk

Ուշ երեկոյան «Մուսալեռ» հայրենակցական միության երիտասարդական թևի ճամբար անակնկալ այցելություն կատարեց Այնջարի քաղաքապետ Կարո Փամբուկյանը: Նա ծանոթացավ մուսալեռցի երիտասարդների հետ և խարույկի շուրջ նստած ներկաներին մանրամասնորեն ներկայացրեց Այնջարի ողջ պատմությունը հիմնադրման օրվանից: Թեև կարճատև, բայց հաճելի և հանգամանալից հանդիպումը քաղաքապետի հետ ավարտվեց խմբակային լուսանկարով:

Karo Pambukyan

Ողջ գիշեր երիտասարդական թևի ճամբարում տիրեց ուրախ և տոնական մթնոլորտ: Առավոտյան մուսալեռցի երիտասարդների օգնությամբ ավարտին հասցվեց հարիսայի պատրաստումը:

Harisan harelisHarisa

Կիրակի` սեպտեմբերի 18-ին, ժամը 11-ին հուշարձանի բեմահարթակից հանդիսավոր կերպով Մուսալեռան հաղթական հերոսամարտի 96-ամյակին նվիրված տոնախմբությունը հայտարարվեց բացված: Միջոցառման բացումը կատարեց «Մուսալեռ» հայրենակցական միության վարչության անդամ Եսայի Չախչախյանը: Հավաքված հարյուրավոր հանդիսականներին բեմահարթակից իրենց խոսքն ասացին միության նախագահ Պերճ Ղազարյանը, երիտասարդական թևի անդամներ Կարինե Փանոսյանը և Արամ Շարբաթյանը, Հովակիմ Եպիսկոպոս Մանուկյանը, ԱՄՆ Հայ-Ավետարանչական ընկերակցության գործադիր տնօրեն Լևոն Ֆիլյանը, Արմավիրի մարզպետ Աշոտ Ղահրամանյանը և այլ պատվավոր հյուրեր: Ելույթներին հաջորդում էին ազգային երգերն ու պարերը. ներկայացան մի շարք ազգագրական պարային խմբեր և երգիչներ:

Handisavor mas

Այս ողջ ընթացքում երիտասարդ մուսալեռցիները հարիսայատանը համապատասխան տարաների մեջ տեղափոխեցին հարիսան, որը բաժանվելու էր ներկաներին:

Harisan ltsvum e taraneri mejHarisan orhnvum e

Թմբուկ-զուռնայի և ժողովրդի ուղեկցությամբ պատվավոր հյուրերը եկան հարիսայատուն: Հովակիմ Եպիսկոպոս Մանուկյանը օրհնեց հարիսան, որից հետո երիտսարդները հերոսամարտի 18 նահատակների և 4000-ից ավել փրկվածների հիշատակի մատաղ հարիսան բաժանեցին ժողովրդին:

Harisan bajanelisHarisan bajanvets joghovrdin
Լրատվամիջոցներ. panorama.am-ը, epress.am-ը, neonews.am-ը, armradio.am-ը օրվա վերաբերյալ:
բոլոր նկարները…

2 Մեկնաբանություն

Զրույց Մուսա լեռան Վագըֆ գյուղի գյուղապետի հետ | NEWS.am

Vagfi Gyughapety

Թուրքիայի Հաթայ նահանգի Մուսա լեռան ստորոտին գտնվող հայաբնակ Վագըֆ գյուղի երիտասարդությունը տարբեր պատճառներով հեռանում է ծննդավայրից՝ թողնելով գյուղում միայն տարեցներին:

Ցեղասպանությունից փրկված և այնուհետ կրկին իրենց գյուղը վերադարձած Թուրքիայի միակ հայկական գյուղի բնակիչների թիվը տարեցտարի նվազում է: Գյուղի երիտասարդների մի մասը հեռանում է Թուրքիայի մեծ քաղաքներ կամ արտասահման՝ հիմնականում աշխատանք գտնելու և սովորելու համար:

Ինչեպես տեղեկացնում է NEWS.am-ի թղթակիցը Վագըֆից, գյուղապետ Պերճ Քարթունը հայ և թուրք լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ներկայացրել է 100 տոկոս հայերով բնակեցված գյուղի խնդիրները: Պերճ Քարթունն անդրադառնալով երիտասարդների զբաղվածության խնդրին, նշել է, թե այն լուծելու համար իրենք կոոպերատիվ են ստեղծել և երիտասարդներին ներգրավել դրա աշխատանքների մեջ: «Երիտասարդներին գյուղում պահելու համար անհրաժեշտ է տնտեսություն զարգացնել: Աշխատում ենք մեծացնել մեր ստեղծած կոոպերատիվի հնարավորությունները, սակայն ամեն ինչ դանդաղ է առաջ գնում», -նշել է հայազգի գյուղապետը:

NEWS.am-ի թղթակիցը գյուղապետից հետաքրքրվել է, թե հայկական գյուղում վերջին հարսանիքը ե՞րբ է եղել, սակայն Պերճ Քարթունը դժվարացել է հիշել՝ խնդրելով համագյուղացիներին հուշել իրեն: Ցավոք, համագյուղացիները ևս հստակ չեն կարողացել նշել, թե երբ է տեղի ունեցել: «Հստակ չեմ հիշում, պետք է մատյանի մեջ նայել: Կարծում եմ 5 տարի առաջ էր», -ասել է գյուղապետը՝ դժվարանալով հիշել նույնիսկ, թե ում են վերջին անգամ ամուսնացրել:

Քարթունը շեշտել է, որ գյուղի բնակչությունը գնալով նվազում է՝ նշելով, որ գյուղն ունի 135 բնակիչ, սակայն 10 տարի առաջ այդ թիվն անցնում էր 180-ից: «Վերջին 2 տարում գյուղում ծննուդներ չեն գրանցվել, սակայն նախորդ շաբաթվա ընթացքում 2 մահ է գրանցվել: Գյուղի երիտասարդ տղաները չեն ամուսնանում, աղջիկ չկա: Հայաստանցի աղջիկները չեն ցանկանում ամուսնանալ Թուրքիայում ապրող հայերի հետ, իսկ ստամբուլահայերը չեն ցանկանում գյուղ տեղափոխվել»,-նշել է գյուղապետը:

Անդրադառնալով գյուղի մշակույթային և կրթական կյանքին, Պերճ Քարթունը ցավով նշել է, որ երեխաները հայերեն են սովորում ընտանիքում կամ Ստամբուլից իրենց գյուղ եկող Հայոց պատրիարքարանի ներկայացուցիչներն են նրանց հետ զբաղվում հայերենի ուսուցմամբ: «Գյուղի երեխաների համար ստեղծել ենք մանկական երգչախումբ, նրանց հայկական երգեր ենք սովորեցնում: Նրանք մասնակցում են գյուղի եկեղեցում իրականացվող պատարագներին», -ընդծել է Պերճ Քարթունը:

VagfVagfi Ekeghetsin
Ըստ news.am

1 Մեկնաբանություն

Լուսանկարների ցուցահանդես: Ֆիլմի դիտում

Սեպտեմբերի 16-ին «Նարեկացի» արվեստի միությունում Մուսալեռան հերոսամարտի 95-ամյակի առթիվ տեղի ունեցավ լուսանկարների ցուցահանդեսի բացում` «Մուսա լեռան և Այնջարի հին ու նոր լուսանկարներ» խորագրով: Ներկայացված էին շուրջ 150 լուսանկարներ` 1915-2010թթ. բոլոր ժամանակաշրջաններով: Լուսանկարներում պատկերված են 1915թ. Ֆրանսիական նավերով մուսալեռցիների փրկությունը, ֆրանսիական վեց նավերը, 1915-1919թթ. Պորտ Սաիդի վրանաքաղաքից տեսարաններ, 1919-1939թթ. Մուսա լեռան և նրա վեց գյուղերի դրվագներ, 1939թ. Պասիթը և արտագաղթը, 1939-2010թթ. Այնջարը և ներկայիս Մուսա լեռը:

Musaler & AnjarTsutsahandes

Լուսանկարների մեծ մասը` բացառությամբ Մուսա լեռան և Այնջարի այսօրվա լուսանկարների, բերված են Այնջարից, որտեղ նույնպես կայացել էր նմանատիպ ցուցահանդես: Լուսանկարների հեղինակներն են մուսալեռագետ Վահրամ Շեմեսյանը և Լևոն Թաշչյանը:
Ձեռնարկին ներկա էին «Մուսալեռ» հայրենակցական միության վարչությունը, երիտասարդական թևի անդամները, Վագֆից ժամանած մուսալեռցիներ և այլոք:

Abraham BalabanyanNarekatsi Arvesti Miutyun

Միջոցառման բացումը կատարեց «Մուսալեռ» հայրենակցական միության երիտասարդական թևի ատենապետ Աբրահամ Բալաբանյանը: Իր խոսքում նա ներկայացրեց ցուցահանդեսը և շնորհակալություն հայտնեց Այնջարի «Կարմիր լեռ» կոմիտեությանը, Վահրամ Շեմեսյանին, Լևոն Թաշչյանին, Գաբրիել Փանոսյանին և «Նարեկացի» արվեստի միությանը ցուցահանդեսի կայացման համար, ինչպես նաև պատմեց դեպի Մուսա լեռ կատարված ուխտագնացության մասին:

Perch GhazaryanHakob Hergelyan

Ապա խոսեց «Մուսալեռ» հայրենակցական միության նախագահ Պերճ Ղազարյանը: Նա ներկայացրեց Ստամբուլի «Մուսալեռ» հայրենակցական միությունը և խոսքը փոխանցեց Հակոբ Հերգելյանին: Վագֆցիների անունից նա ողջույնի խոսք ասաց ներկաներին, որից հետո բոլորը ունկնդրեցին Այնջար-70 երգը` էկրանին տեսնելով Այնջարի լուսանկարներ` հիմնադրումից 70 տարի անց: Երգը ուղեկցվեց պարով:

Lusankarneri tsutsahandesLusankarneri tsutsadrutyun

Տեսանյութի ավարտից հետո ներկաները մեծ հետաքրքրությամբ դիտեցին ցուցադրված լուսանկարները:
Օրվա վերջում ցուցադրվեց «Մուսա լեռան 40 օրը» ֆիմը հայերեն թարգմանությամբ` նկարահանված Ֆրանց Վերֆելի համանուն վեպի հիման վրա:

Musa leran 40 oryFilmi ditum

Ձեռնարկի հեղինակը «Մուսալեռ» հայրենակցական միության երիտասարդական թևն էր:
Ցուցահանդեսը կշարունակվի մինչև տոնակատարությունների ավարտը` սեպտեմբերի 19:

Օրվա միջոցառման մասին գրել են PANORAMA.AM, A1PLUS.AM, ARMENPRESS.AM, ASBAREZ.COM, NAREGATSI.ORG վեբ-կայքերը:

1 Մեկնաբանություն

Ֆրանսիական թերթերը գրել են Մուսա Լեռան մասին: 09.10.1915

Հայտնաբերվել է Ֆրանսիական մի թերթ: Այն տպագրվել է 1915թ. հոկտեմբերի 9-ին` Ֆրանսիական նավերով Մուսալեռցիների տեղափոխվելուց մի քանի օր անց: Այնտեղ մի մեծ էջ է հատկացված Մուսա Լեռան հերոսամարտին և մուսալեռցիների ազատագրմանը: Թերթում պարունակվում են այդ օրը կատարված բացառիկ լուսանկարներ:
Musalertsinery hatsanavi vraMusalertsineri teghapokhumy
Նյութերը տրամադրել է Թովմաս Այնթաբյանը:
բոլոր նկարները…

Մեկնաբանություններ չկան

Պատրաստվում է հրատարակության «Մուսա Լեռան 40 Օրերը» գրքի անգլերեն թարգմանության վերախմբագրված և ընդլայնված տարբերակը

«Վերպա Մունտի» հրատարակչությունը 2010թ. դեկտեմբերին լույս է ընծայելու Ֆրանց Վերֆելի գերմաներենից անգլերեն թարգմանված և վերախմբագրված «Մուսա Լեռան 40 Օրերը» հանրահայտ գիրքը: Գրքի ծավալը մոտ 25%-ով ընդլայնված է (ունի 918 էջ)` ներառելով բնագրի երկու հատորներից անգլերեն նախորդ թարգմանության ժամանակ բաց թողնված բաժինները:

Վերականգնված բաժինները հավելյալ տեղեկություններ են պարունակում վեպի հերոսների, մասնավորապես, Գաբրիել Բագրատյանի, նրա տիկնոջ` Ժուլիեթի և որդու` Ստեփանի, ինչպես նաև Իսկուհի Թոմասյանի անձնական կյանքի մանրամասների մասին:

Վեպի վերախմբագրման նպատակը բնագրին ավելի հարազատ մնալն է: Վեպի վերաբերյալ «Նյու Յորք Թայմզ» օրաթերթը գրել է. «Գիրքը ներկայացնում է մի պատմություն, որի ընթերցումը գրեթե պարտականություն է յուրաքանչյուր մտավորականի համար, և այստեղ պարտականությունը նույնանում է նաև հաճույքի հետ»: «Գիրքը մեկ անգամ կարդացողը այլևս երբեք չի կարող այն մոռանալ», եզրափակում է «Նյու Յորք Թայմզ»-ը:

Aztag Daily

Ըստ «ԱԶԴԱԿ ՕՐԱԹԵՐԹ»-ի:

1 Մեկնաբանություն